Interview met Farouk Aznabet, Berberse schrijver

Salima 11 mei 2011

  1. Farouk Aznabet is een Riffijns acteur, wiens toneelstukken een inzicht geven in het dagelijks leven van iemand in Tamazgha (Noord-Afrika), de Tamazight taal en de Amazigh (Berber) identiteit. Hieronder een recent gesprek waarin hij een impressie geeft van zijn werk als acteur.


    Ik ben begonnen toen ik nog leerling was op een Spaanse school in Melilla, waar ik destijds ook woonde. Op school kregen we één uur per week les in het vak “artistieke vorming.†We mochten kiezen tussen gitaarles – waar velen ook voor kozen – en toneel. Ik koos voor de tweede mogelijkheid.

    Enige tijd later verhuisden we naar Nador waar ik op school ging, en me aansloot bij een toneelvereniging in 1975. Daarmee begon het echte werk; ik bereikte een véél groter publiek, want op school speelden we enkel voor leerlingen, en met de toneelvereniging deden we verschillende plaatsen aan zoals Zaïo, Aït Nsar, Adrar n Yeysan, en voerden we wekelijks een stuk op. Toen we de wat grotere theaters en filmzalen aandeden merkte ik dat er al enig schot zat in mijn toneelcarrière. We deden mee aan een selectiewedstrijd waaraan een groot aantal toneelgroepen in Marokko deelnamen. Zij hadden een jury die de beste theaterstukken uitkoos om ze acte de présence te laten geven op grote festivals. Deze jury bestond uit een vijftal personen, dit waren veelal scenarioschrijvers, regisseurs, en technici. Het eerste toneelstuk waarin ik speelde getiteld “De veroordeling van een onbekende†werd niet gekozen voor het festival, maar als individu mocht ik toch deelnemen, weliswaar niet aan het festival zelf, maar om de trainingen van dichtbij te volgen en om van de workshops te leren. Er waren docenten uit Rusland, Duitsland, Frankrijk en Spanje aanwezig die ons lessen gaven in regie, belichting, en acteren. In 1983 kwam er het verzoek van het Ministerie van Jeugd- en Sportzaken om de workshops langer te maken, sindsdien vonden de workshops een maand lang in de zomer plaats. Dit allemaal in Rabat.

    Mijn eerste stukken voerde ik op in het klassiek Arabisch aangezien ik het Darija niet goed beheerste. Dit was vaak de reden voor een slechte beoordeling door de jury’s, maar vaak kwam het ook door slechte regie of een slecht decor. Mijn individuele prestaties lieten echter wel een goede indruk achter op de jury, en ik werd vaak uitgenodigd om deel te nemen aan festivals en workshops om meer ervaring op te doen. Op één van de workshops kregen we lessen van grote namen als Tayeb Seddiki (regisseur) en Abdel-Karim Barchid (scenarioschrijver) waar we erg veel van hebben geleerd. Ook was er een Franse theaterdocente die ons lessen gaf in mime, ook dit ervoer ik als zeer leerzaam. Verder oefenden we erg veel met het opvoeren van toneelstukken.

    Mijn eerste stuk in het Tamazight was in 1977 getiteld “De teruggekomen zoon.†Dit was ook meteen het eerste stuk in de Rif dat opgevoerd werd in de Tamazight taal. Dit stuk ging over een soldaat die terugkomt van zijn diensttijd in de Sahara en vertelt over zijn belevenissen aldaar. Destijds was er een groot conflict gaande tussen Algerije en Marokko over onder andere de Sahara, en er was daarom een grote belangstelling voor het stuk. We hebben het toneelstuk als eerste opgevoerd in Nador en later in Midar, en we merkten al gauw dat er een grote interesse bestond voor toneelstukken het Tamazight, daar het publiek normaliter gewend was om alleen naar Arabischtalige stukken te kijken. Men was er zelfs zo enthousiast over dat men na afloop massaal bleef zitten en om een toegift vroeg; net zoals dat gaat bij muziekconcerten! Het daaropvolgende stuk in het Tamazight kwam pas veel later in 1991 getiteld “De Grafdelver.†In de lange periode tussen deze twee stukken heb ik enkele pogingen ondernomen om zelf iets op papier te zetten, hetgeen mij niet gelukt is aangezien ik helaas niet over de benodigde schrijversvaardigheden beschik. Ali Attrari, een schrijver woonachting op de Canarische Eilanden, bood mij een helpende hand en heeft een stuk in het Tamazight op papier gezet, maar ik had al gauw het idee dat het publiek er al gauw op uitgekeken zou zijn. Later kreeg ik een stuk van Omar Boumezzough, waar ik in eerste instantie ook niet geheel tevreden mee was, maar met enkele wijzigingen hier en daar naar mijn manier van acteren verder heb geperfectioneerd. Mijn repertoire bestaat uit de volgende titels: Ameqqaz Imedran (De Grafdelver), Trayetmas, Nunja, Buyjarwan, Adarraf, Tandint n Tirja, Amennaâraq, Amsiggewd.

    Het allerliefst treed ik in Europa op, daar zijn de optredens een stuk gemakkelijker vanwege de aanwezigheid van (goede) faciliteiten zoals belichting, geluid enzovoorts. Hier in Nador (Rif) is dat helaas niet het geval. Hier in de Rif treed ik op verschillende plaatsen op, bijvoorbeeld in universiteiten, scholen en cafés. De verenigingen waar ik voor optreed kunnen meestal niet voor een degelijk podium, belichting of geluid zorgen, wat natuurlijk afdoet aan kwaliteit van mijn opvoering.

    Tijdens mijn opvoeringen in Europa zet ik mijn beste beentje voor, want ook al zijn het veelal Imazighen in het publiek, velen hebben moeite met het begrijpen van mijn boodschap, en velen zijn ook autochtonen die de Tamazight taal niet machtig zijn. Hierdoor moet ik nog meer mijn best doen om mijn boodschap over te dragen. Hier in de Rif is dat minder; de mensen in het publiek leven allemaal hier, zij zijn in staat om de boodschap sneller te begrijpen aangezien zij het dagelijks leven hier maar al te goed kennen.

    Video met Farouk Aznabet

    [video=youtube;zq6f1U7Gw3c]http://www.youtube.com/watch?v=zq6f1U7Gw3c[/video]
     

Deel Deze Pagina