1. Wat is een fatwa?



    De Islam laat elke vorm van evolutie toe maar vooraleer de nieuwe kennis als vooruitgang bestempeld en op de mensen losgelaten wordt moet ze wel de zeef van deze normen passeren. Elke wetenschappelijke ontwikkeling, elke modetrend wordt onder de loep gelegd van de goddelijke normen vr ze toepasbaar wordt.

    Waar sommigen leren door het ?trial and error? principe, streeft de islam en de moslim het ?voorkomen is beter dan genezen? principe na. Viets aanvaardbaar wordt, wordt het eerst op de weegschaal van voor- en nadelen gelegd en bestudeerd naar zijn verhouding met de goddelijke normen en naar zijn toepassing in het streven naar de vooropgestelde waarden.
    Dit kan gaan van medisch-wetenschappelijke nieuwigheden tot kledingdracht, van hoog academische vraagstukken tot dagdagelijkse gebruiken.

    Een nieuwigheid kan na het onderwerpen aan de test van normen en waarden volledig afgekeurd, of gedeeltelijke in bepaalde toepassingen aanvaard en in andere afgekeurd, of in zijn geheel aanvaard worden.

    Het onderzoek naar de waarde, de bruikbaarheid en toelaatbaarheid van een nieuwe ontwikkeling gebeurt door een meting aan de hand van de Koran en de Soenna (overlevering van de profeet) en bij middel van idjtihaad (overleg tussen specialisten) en de consensus (al idjmaa?a).

    Dank zij deze methode is men er meer dan 1400 jaar in geslaagd, wereldwijd waar het Islamitische principe toegepast wordt, oplossingen en antwoorden te vinden voor verschillende vraagstukken die ontstonden en nog ontstaan uit de vooruitgang van de mens ongeacht de culturele diversiteit binnen de moslimwereld.

    De Islam is op deze manier een godsdienst die zichzelf moderniseert, moderniserend werkt en elke vorm van moderniteit op een zeer voorzichtige manier bestudeert op haar aanvaardbaarheid.

    Deze studie gebeurt niet individueel noch door eender wie. Er worden onderzoeken gestart in theologische raden, gevormd door specialisten, waar aan de hand van meetinstrumenten zoals boven vermeld uitspraken (fatwa) worden gedaan over de aanvaardbaarheid en bruikbaarheid van nieuwe gebruiken of ontdekkingen. De uitspraak (fatwa) is het resultaat van het overleg (de sjoera), in een sfeer zonder hiŽ≤°rchie of machtsverhoudingen. Een uitspraak (fatwa) heeft geen religieus gewicht indien ze niet op deze manier tot stand gekomen is, in een theologische raad gevormd uit gespecialiseerde theologen. Een fatwa is contextueel gebonden en het is alleen een dergelijke theologische raad die de nood aan een fatwa bepaalt en bepaalt op wie, waar, hoe en in welke context zij van toepassing is. De raad beslist ook of de fatwa beperkt is in de tijd en kan haar toepassing ook verlengen. Zij beslist ook of de fatwa persoonlijk is of algemeen, of zij bindend is of richtinggevend, of zij lokaal of grensoverschrijdend is.

    Ook deze beslissing is voor evolutie vatbaar naargelang er nieuwe informatie of ontdekkingen op het toneel verschijnen. Elke uitspraak (fatwa) kan dus herzien worden, met andere woorden: kan gemoderniseerd worden, na aanbreng van overtuigende en op de goddelijke waarden en normen gebaseerde argumenten.

    Nieuwigheden worden benaderd op een manier waardoor de voor- en de nadelen voor de mens in beschouwing worden gebracht. Men onderzoekt dan in welke toepassingen de voordelen versterkt worden en de nadelen geminimaliseerd worden of volledig teniet gedaan worden. In geval de nadelen overheersen kan de nieuwigheid geoptimaliseerd worden of deze optimalisering afgewacht worden vooraleer bepaalde toepassingen ervan te beoordelen of te aanvaarden (b.v. klonen, genetische manipulatie, enz.).

    Zo krijg je dus uitspraken waaruit blijkt in welke toepassing een nieuwigheid wel aanvaardbaar is en in welke niet (fatwa).

    Eenmaal de uitspraken (fatwa) geformuleerd, blijft het een individuele vrijheid deze al dan niet te volgen. Het is echter geen individuele vrijheid zelf uitspraken te formuleren of te veranderen. Men kan wel gerichte vragen stellen over persoonlijke omstandigheden die ook onderzocht kunnen worden en kunnen leiden tot persoonlijke uitzonderingen op de regel.
     

Deel Deze Pagina